W przypadku śmierci osoby, należy wykazać kto nabył po niej spadek (aby np. ujawnić nowego właściciela – spadkobiercę w księdze wieczystej albo zmienić właściciela samochodu). Stwierdzenie praw do spadku można przeprowadzić w sądzie lub u notariusza. U notariusza muszą być obecne wszystkie osoby, które wchodzą w rachubę jako spadkobiercy ustawowi.
U notariusza sporządza się wówczas kilka dokumentów:
- protokół z przeszukania rejestru testamentów – celem sprawdzenia czy spadkodawca nie sporządził testamentów, o których nie wiemy
- protokół otwarcia i ogłoszenia testamentów – jeśli zostały sporządzone
- protokół dziedziczenia, w którym spadkobiercy składają oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, a które dotyczą wszystkich okoliczności niezbędnych do ustalenia kto jest spadkobiercą
- akt poświadczenia dziedziczenia – w którym notariusz stwierdza kto jest spadkobiercą (ten dokument przedstawiamy później w urzędach lub sądach, aby wykazać że jesteśmy spadkobiercami danej osoby)
Informacje niezbędne do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia:
- kto wchodzi w rachubę jako spadkobiercy ustawowi
- czy zostało wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym, czy toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po nim, jak również czy został po nim sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia albo czy zostało wydane europejskie poświadczenie spadkowe
- czy zmarły w chwili śmierci był obywatelem Polski i gdzie miał miejsce zwykłego pobytu
- czy spadkobiercy złożyli oświadczenia o odrzuceniu albo o przyjęciu spadku
- czy zostało wydane orzeczenie dotyczące niegodności dziedziczenia, czy małżonek został wyłączony od dziedziczenia, jak również czy toczą się postępowania o orzeczenie rozwodu lub separacji
- czy zostały zawarte umowy z przyszłym spadkodawcą w przedmiocie zrzeczenia się po nim dziedziczenia
- czy w skład spadku wchodzą nieruchomości lub spółdzielcze prawa do lokali, a jeśli tak – numery ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych praw
- w skład spadku nie wchodzi przedsiębiorstwo w spadku objęte zarządem sukcesyjnym